Photo: BBC News اردو / Wikimedia Commons, CC BY 3.0 (cropped)
మహమ్మద్ అజహరుద్దీన్ (జననం ఫిబ్రవరి 8, 1963) హైదరాబాద్కు చెందిన భారత రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ క్రికెటర్ - భారత్ అత్యంత స్టైలిష్ బ్యాట్స్మెన్లో ఒకరిగా ప్రసిద్ధుడు. 99 టెస్టులు, 334 వన్డేలు ఆడి, మూడు ప్రపంచకప్పుల్లో కెప్టెన్గా టీమిండియాను నడిపారు. తన తొలి మూడు టెస్టుల్లోనూ సెంచరీలు సాధించిన చారిత్రక ఘనత ఆయనది. ప్రస్తుతం తెలంగాణ ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా ఉన్నారు.
బాల్యం
అజహరుద్దీన్ ఫిబ్రవరి 8, 1963న హైదరాబాద్లో మహమ్మద్ అజీజుద్దీన్, యూసుఫ్ సుల్తానా దంపతులకు జన్మించారు. ఆల్ సెయింట్స్ హైస్కూల్లో చదివి, ఉస్మానియా యూనివర్శిటీలోని నిజాం కాలేజీ నుంచి బి.కామ్ పూర్తిచేశారు. మేనమామ మీర్ జైనులాబిద్దీన్, పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు బ్రదర్ కె.ఎం. జోసెఫ్ ప్రోత్సాహంతో హైదరాబాద్ క్రికెట్ లీగ్లో ఆడుతూ, 18 ఏళ్ల వయసులో 1981-82 రంజీ ట్రోఫీలో హైదరాబాద్ తరఫున ఫస్ట్ క్లాస్ అరంగేట్రం చేశారు.
అద్భుత టెస్టు అరంగేట్రం
ఇంగ్లండ్తో ఈడెన్ గార్డెన్స్ మూడో టెస్టుకు ఎంపికైన ఆయన 1984 డిసెంబర్ 31న అరంగేట్రంలోనే 110 పరుగులు చేసి, తర్వాతి రెండు టెస్టుల్లోనూ సెంచరీలు సాధించారు - తొలి మూడు టెస్టుల్లోనూ శతకాలు చేసిన చరిత్రలోనే తొలి క్రీడాకారుడు. కొద్ది వారాలకే 1985 ప్రపంచ ఛాంపియన్షిప్ ఆఫ్ క్రికెట్లో పాకిస్తాన్పై నాటౌట్ 93తో భారత విజయంలో కీలకపాత్ర పోషించారు. 1986లో కాన్పూర్లో శ్రీలంకపై కపిల్ దేవ్తో 272 పరుగుల భాగస్వామ్యంతో ఆయన అత్యధిక స్కోరు 199.
భారత కెప్టెన్
1989లో కెప్టెన్ అయిన అజహరుద్దీన్ 1990ల దశాబ్దమంతా దాదాపు భారత జట్టును నడిపారు - 47 టెస్టులు, 174 వన్డేలు. భారత కెప్టెన్గా మూడు ప్రపంచకప్పులు - ఇది భారత కెప్టెన్లో గరిష్టం; 1990-91, 1995 ఆసియా కప్పులు గెలిచి, 1996 ప్రపంచకప్ సెమీఫైనల్కు చేరారు. 1990లో లార్డ్స్లో ఆయన సెంచరీని ఇంగ్లండ్ మాజీ క్రికెటర్ విక్ మార్క్స్ "తాను చూసిన అత్యంత అద్భుతమైన టెస్టు శతకం" అని పేర్కొన్నారు. 1996లో కోల్కతాలో దక్షిణాఫ్రికాపై 74 బంతుల్లో శతకం - అప్పటికి భారతీయుడి అత్యంత వేగవంతమైన టెస్టు సెంచరీకి సమానం. మొత్తం 6,215 టెస్టు పరుగులు (45.03 సగటు, 22 శతకాలు), 9,378 వన్డే పరుగులు (7 శతకాలు, 156 క్యాచ్లు). తొలి, చివరి టెస్టుల్లోనూ శతకం చేసిన ఏకైక భారతీయుడు ఆయనే.
మ్యాచ్ ఫిక్సింగ్ నిషేధం, విముక్తి
2000లో హాన్సీ క్రోన్యే కుంభకోణం, సీబీఐ నివేదిక నేపథ్యంలో మ్యాచ్ ఫిక్సింగ్ ఆరోపణలపై బీసీసీఐ ఆయనపై లైఫ్ బ్యాన్ విధించడంతో ఆయన కెరీర్ ముగిసింది. తాను నిర్దోషినని ఆయన ఎప్పటికప్పుడు చెబుతూనే వచ్చారు. 2012 నవంబర్ 8న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఆ నిషేధాన్ని ఎత్తివేసింది. 2019లో హైదరాబాద్ క్రికెట్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.
రాజకీయ జీవితం
2009 ఫిబ్రవరి 19న కాంగ్రెస్లో చేరిన ఆయన 2009 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో ఉత్తరప్రదేశ్ మొరాదాబాద్ నుంచి లోక్సభ సభ్యుడిగా గెలిచారు. 2018లో తెలంగాణ కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్, 2023లో జూబ్లీహిల్స్ నుంచి పోటీ చేసి ఓడిపోయారు. 2025 అక్టోబర్ 31న తెలంగాణ మైనారిటీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసి, 2026 ఏప్రిల్లో శాసనమండలి సభ్యుడిగా ప్రమాణం చేశారు.
కుటుంబం
అజహరుద్దీన్ 1987లో నౌరీన్ను వివాహం చేసుకున్నారు; వారికి ఇద్దరు కుమారులు - దేశవాళీ క్రికెటర్ అయిన మహమ్మద్ అసదుద్దీన్ (2019లో సానియా మీర్జా చెల్లెలు అనంను పెళ్లి చేసుకున్నారు), మహమ్మద్ అయాజుద్దీన్ (2011లో బైక్ ప్రమాదంలో మరణించారు). 1996లో విడాకుల తర్వాత నటి సంగీతా బిజ్లానీని వివాహం చేసుకున్నారు; 2010లో విడిపోయారు.
అవార్డులు, గౌరవాలు
- అర్జున అవార్డు (1986)
- పద్మశ్రీ (1988)
- విస్డెన్ క్రికెటర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ (1991)
ఇంగ్లీష్ వెర్షన్: Mohammad Azharuddin Biography: Age, Family, Cricket Career, Captaincy & Politics
ఇదీ చదవండి: సానియా మీర్జా జీవిత చరిత్ర - ఆయన కుమారుని మరదలు, హైదరాబాద్ టెన్నిస్ దిగ్గజం.

