
Photo: Prime Minister's Office, Government of India / Wikimedia Commons, GODL-India (cropped)
కొనిదెల పవన్ కల్యాణ్ (జననం సెప్టెంబర్ 2, 1971) భారతీయ నటుడు, రాజకీయ నాయకుడు, మానవతావాది. 2024 జూన్ నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ డిప్యూటీ చీఫ్ మినిస్టర్గా బాధ్యతలు చేపట్టున్నారు. జనసేన పార్టీ వ్యవస్థాపకుడిగా, అధ్యక్షుడిగా ఉన్న ఆయన అసెంబ్లీలో పిఠాపురం నియోజకవర్గం నుండి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు. తెలుగు సినిమాలో అత్యంత పాపులర్ నటుల్లో ఒకరైన ఆయన మెగాస్టార్ చిరంజీవి తమ్ముడు. అభిమానులు ఆయన్ను "పవర్ స్టార్" అని పిలుస్తారు.
బాల్యం, నేపథ్యం
పవన్ కల్యాణ్ 1971 సెప్టెంబర్ 2న బాపట్లలో కొనిదెల వెంకట్ రావు, అంజనా దేవి దంపతులకు కొనిదెల కల్యాణ్ కుమార్గా జన్మించారు. ఎక్సైజ్ కానిస్టేబుల్గా పనిచేసిన తండ్రి బదిలీల వల్ల నెల్లూరు సెయింట్ జోసెఫ్స్ హైస్కూలులో, ఆ తర్వాత మద్రాసులో విద్యాభ్యాసం చేశారు.
శిక్షణ పొందిన మార్షల్ ఆర్టిస్ట్ అయిన ఆయనకు 1997లో ఇషిన్-ర్యూ కరాటే అసోసియేషన్ బహిరంగ ప్రదర్శన అనంతరం "పవన్" అనే బిరుదును ప్రదానం చేసింది. ఆ పేరే ఆయన సినీ పేరైంది. కరాటేలో బ్లాక్ బెల్ట్ హోల్డర్.
సినీ ప్రస్థానం: తొలి చిత్రాలు (1996-1997)
1996 అక్టోబరులో ఇ.వి.వి. సత్యనారాయణ దర్శకత్వంలో, అల్లు అరవింద్ నిర్మించిన అక్కడ అమ్మాయి ఇక్కడ అబ్బాయితో నటుడిగా పరిచయమయ్యారు. "ఈ అబ్బాయి ఎవరు?" అంటూ ఆసక్తి రేకెత్తించే ప్రచారంతో వచ్చిన ఈ చిత్రం సాధారణ విజయం సాధించినా, ఆయన నటన, మార్షల్ ఆర్ట్స్ నైపుణ్యం మంచి గుర్తింపు తెచ్చింది. రెండో చిత్రం గోకులంలో సీత (1997)లోనే తొలిసారి "పవన్ కల్యాణ్" పేరుతో క్రెడిట్ పొందారు. సుస్వాగతం (1998) సూపర్ హిట్ అవ్వగా, ఈ చిత్రంతోనే "పవర్ స్టార్" టైటిల్ మొదలైంది.
స్టార్డమ్కు ఎదుగు (1998-2001)
ఎ. కరుణాకరన్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన తొలిప్రేమ (1998) ఆయన కెరీర్ను మలుపు తిప్పింది. ఈ చిత్రం ఉత్తమ తెలుగు చిత్రంగా జాతీయ అవార్డు, ఆరు నంది అవార్డులు గెలుచుకుంది. తమ్ముడు (1999), పూరి జగన్నాథ్ తొలి దర్శకత్వ చిత్రం బద్రి (2000), ఎస్.జె. సూర్య దర్శకత్వంలో ఖుషి (2001) వరుస బ్లాక్బస్టర్లయ్యాయి. ఖుషి అప్పటివరకు అత్యధిక వసూళ్లు చేసిన తెలుగు చిత్రంగా నిలిచింది. వరుసగా ఆరు హిట్లతో యువతరానికి ఐకాన్గా ఎదిగిన ఆయన 2001లో పెప్సీకి బ్రాండ్ అంబాసిడర్ అయిన తొలి దక్షిణ భారతీయుడయ్యారు.
దర్శకత్వం, ఉపయుక్త దశ (2003-2007)
2003లో జానీ చిత్రానికి కథ, దర్శకత్వం, నటన - మూడింటిని ఆయనే సమకూర్చారు. అప్పటివరకు తెలుగు సినిమాకే అత్యధిక డిస్ట్రిబ్యూషన్ హక్కులు (రూ.21 కోట్లు) పొందిన ఈ చిత్రం విజయవంతం కాకపోయినా, ఆయన స్టైలింగ్ ట్రెండ్ సృష్టించింది. గుడుంబ శంకర్ (2004)కు స్క్రీన్ ప్లే, బాలు (2005) దక్షిణాఫ్రికాలో విడుదలైన తొలి తెలుగు చిత్రం. బంగారం, అన్నవరం (2006) చిత్రాలు మిశ్రమ ఫలితాలు ఇచ్చాయి. ఏ.ఆర్. రెహమాన్, పి.సి. శ్రీరామ్లతో ప్రకటించిన రెండో దర్శకత్వ చిత్రం సత్యాగ్రహి నిలిచిపోయింది - సినిమా కంటే ప్రత్యక్ష రాజకీయ పోరాటమే బావుంటుందని ఆయన ఆ తర్వాత వివరించారు.
జల్సా నుండి కొనసాగింపు (2008-2011)
త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్ దర్శకత్వంలో జల్సా (2008) ఆయనకు మళ్లీ ఘన విజయాన్నిచ్చింది. 2008లో అత్యధిక వసూళ్లు చేసిన తెలుగు చిత్రంగా నిలిచింది. ఆ తర్వాత పులి (2010) భారీ నష్టాలు, టీన్ మార్ (2011) సగటు వసూళ్లు, పంజా (2011) మిశ్రమ ఫలితం వచ్చాయి.
బ్లాక్బస్టర్ కమ్బ్యాక్ (2012-2013)
హరీష్ శంకర్ దర్శకత్వంలో గబ్బర్ సింగ్ (2012) టాలీవుడ్ ఓపెనింగ్ రికార్డులన్నీ బద్దలు కొట్టింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు రూ.110 కోట్లు వసూలు చేసిన ఈ చిత్రంలో వేంకటరత్నం నాయుడు పాత్రకు ఆయనకు ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ నటుడు, సైమా ఉత్తమ నటుడు అవార్డులు లభించాయి. అదే ఏటా కెమెరామెన్ గంగతో రాంబాబు, 2013 సెప్టెంబరులో అత్తారింటికి దారేది - పైరసీ సమస్యలను అధిగమించి మగధీరను అధిగమించి అప్పటివరకు అత్యధిక వసూళ్ల తెలుగు చిత్రంగా నిలిచింది. నాలుగు నంది, నాలుగు ఫిల్మ్ఫేర్ సౌత్ అవార్డులు గెలుచుకుంది.
రాజకీయాల్లోకి: ప్రజారాజ్యం నుండి జనసేన వరకు
2008లో అన్నయ్య చిరంజీవి స్థాపించిన ప్రజారాజ్యం పార్టీ యువజన విభాగం యువరాజ్యం అధ్యక్షుడిగా రాజకీయ జీవితం ప్రారంభించారు. ఎన్నికల్లో పోటీ చేయకపోయినా ప్రచారంలో క్రియాశీలకంగా ఉన్నారు. 2011లో పార్టీ కాంగ్రెస్లో విలీనం కాగా రాజకీయాలకు దూరమయ్యారు.
2014 మార్చి 14న జనసేన పార్టీని స్థాపించారు. పార్టీ సిద్ధాంతాన్ని వివరిస్తూ ఇజం పుస్తకం రాశారు. 2014 ఎన్నికల్లో పోటీ చేయకుండా టీడీపీ-బీజేపీ కూటమికి మద్దతుగా ప్రచారం చేశారు. ఉడ్డానం మూత్రపిండాల వ్యాధి సమస్య కోసం ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేపట్టి ఆ ప్రాంతంలో డయాలసిస్ కేంద్రాలు ఏర్పాటుకు ప్రభుత్వాన్ని ఒప్పించారు. భూసమీకరణ, అక్రమ ఇసుక తవ్వకాలపై ఉద్యమాలు నడిపారు.
2019 ఓటమి, 2024 ఘన విజయం
2019 ఎన్నికల్లో బీఎస్పీ, సీపీఐ, సీపీఎంతో కూటమి కట్టిన జనసేన కేవలం రాజోలు స్థానం మాత్రమే గెలుచుకుంది. పవన్ కల్యాణ్ గాజువాక, భీమవరం నియోజకవర్గాల్లో ఓడిపోయారు. ఆ తర్వాత జనవాణి, 2023లో వరాహి యాత్రతో పార్టీని తిరిగి బలోపేతం చేశారు.
2024 ఎన్నికల్లో జనసేన-టీడీపీ-బీజేపీ కూటమి భారీ విజయం సాధించింది. పోటీ చేసిన 21 అసెంబ్లీ స్థానాలు, 2 పార్లమెంట్ స్థానాలు - అన్నిటిలోనూ జనసేన గెలిచింది. పవన్ కల్యాణ్ పిఠాపురం నుండి 70,000 కంటే ఎక్కువ ఓట్ల మెజారిటీతో ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు.
డిప్యూటీ చీఫ్ మినిస్టర్
2024 జూన్ 12న మంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసిన పవన్ కల్యాణ్ జూన్ 14న డిప్యూటీ చీఫ్ మినిస్టర్ అయ్యారు. పంచాయతీ రాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి, గ్రామీణ మంచినీటి సరఫరా, పర్యావరణం, అడవులు, సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ శాఖలు ఆయన పరిధిలో ఉన్నాయి. 2024 ఆగస్టులో ఒకే రోజు 13,326 గ్రామాల్లో గ్రామసభలు నిర్వహించి వరల్డ్ రికార్డ్స్ యూనియన్ గుర్తింపు పొందారు. అక్టోబరులో పల్లె పండుగ పంచాయతీ వారోత్సవాల కింద రూ.4,500 కోట్ల విలువైన 30,000 అభివృద్ధి పనులకు శ్రీకారం చుట్టారు.
మానవతా కార్యక్రమాలు
2007లో రూ.1 కోటి విరాళంతో కామన్ మ్యాన్ ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ స్వచ్ఛంద సంస్థను స్థాపించారు. రైతుల సంక్షేమానికి రూ.5 కోట్లు, 2024లో విజయనగరం జిల్లా గుర్ల కాలుష్య ఘటన బాధితులకు రూ.10 లక్ష్లు విరాళమిచ్చారు. హ్యాండ్లూమ్ నేతకారులకు, జీవందాన్ అవయవదాన కార్యక్రమానికి బ్రాండ్ అంబాసిడర్గా పనిచేశారు. 2017లో హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఇండియా కాన్ఫరెన్స్లో ప్రసంగించారు.
ప్రధాన విజయాలు, రికార్డులు
- కెరీర్ ప్రారంభంలో వరుసగా ఆరు హిట్లు; తొలిప్రేమ, తమ్ముడు, బద్రి, ఖుషి బ్లాక్బస్టర్లు.
- తొలిప్రేమకు జాతీయ ఉత్తమ తెలుగు చిత్రం అవార్డు.
- పెప్సీకి బ్రాండ్ అంబాసిడర్ అయిన తొలి దక్షిణ భారతీయుడు (2001).
- గబ్బర్ సింగ్కు ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ నటుడు అవార్డు (2012).
- అత్తారింటికి దారేది - అప్పటి అత్యధిక వసూళ్ల తెలుగు చిత్రం.
- 2014 మార్చి 14న జనసేన పార్టీ స్థాపన.
- 2024 ఎన్నికల్లో జనసేన పోటీచేసిన 21కి 21 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో విజయం.
- పిఠాపురం నుండి 70,000 కంటే ఎక్కువ ఓట్ల మెజారిటీతో ఎమ్మెల్యే.
- 2024 జూన్లో ఏపీ డిప్యూటీ చీఫ్ మినిస్టర్.
- కరాటేలో బ్లాక్ బెల్ట్.
ప్రధాన చిత్రాలు
| సంవత్సరం | చిత్రం | విశేషం |
|---|---|---|
| 1996 | అక్కడ అమ్మాయి ఇక్కడ అబ్బాయి | తొలి చిత్రం |
| 1998 | తొలిప్రేమ | జాతీయ అవార్డు |
| 1999 | తమ్ముడు | బ్లాక్బస్టర్ |
| 2000 | బద్రి | బ్లాక్బస్టర్ |
| 2001 | ఖుషి | అప్పటి అత్యధిక వసూళ్ల చిత్రం |
| 2003 | జానీ | కథ, దర్శకత్వం కూడా ఆయనదే |
| 2008 | జల్సా | 2008లో అత్యధిక వసూళ్లు |
| 2012 | గబ్బర్ సింగ్ | ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ నటుడు |
| 2013 | అత్తారింటికి దారేది | అప్పటి అత్యధిక వసూళ్ల చిత్రం |
| 2021 | వకీల్ సాబ్ | రాజకీయ విరామం తర్వాత రీఎంట్రీ |
| 2022 | భీమ్లా నాయక్ | రూ.192 కోట్లకు పైగా వసూళ్లు |
| 2023 | బ్రో | మేనల్లుడు సాయి ధరమ్ తేజ్తో |
| 2025 | ఓజీ (They Call Him OG) | గ్యాంగ్స్టర్ చిత్రం |
| 2026 | ఉస్తాద్ భగత్ సింగ్ | హరీష్ శంకర్ దర్శకత్వం |
వ్యక్తిగత వివరాలు
| పూర్తి పేరు | కొనిదెల కల్యాణ్ కుమార్ (పవన్ కల్యాణ్) |
|---|---|
| జననం | సెప్టెంబర్ 2, 1971 (55 ఏళ్లు) |
| జన్మస్థలం | బాపట్ల, ఆంధ్రప్రదేశ్ |
| వృత్తి | నటుడు, రాజకీయ నాయకుడు, మానవతావాది |
| పార్టీ | జనసేన పార్టీ (వ్యవస్థాపకుడు, అధ్యక్షుడు) |
| ప్రస్తుత పదవి | ఆంధ్రప్రదేశ్ డిప్యూటీ చీఫ్ మినిస్టర్ |
| నియోజకవర్గం | పిఠాపురం |
| భార్య | అన్నా లెజ్నెవా (2013) |
| పిల్లలు | నలుగురు |
| కుటుంబం | చిరంజీవి, నాగేంద్రబాబు తమ్ముడు |
కుటుంబ జీవితం
పవన్ కల్యాణ్ 1997 మేలో నందినిని వివాహం చేసుకున్నారు; కొన్నేళ్లకే ఇద్దరూ విడిపోయారు. 2009 జనవరిలో నటి రేణు దేశాయ్ని పెళ్లి చేసుకున్నారు; ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు; 2012లో విడాకులు తీసుకున్నారు. 2013 సెప్టెంబరులో రష్యన్ పౌరురాలు అన్నా లెజ్నెవాని స్పెషల్ మ్యారేజ్ చట్టం కింద హైదరాబాద్లో వివాహం చేసుకున్నారు; వీరికి ఇద్దరు పిల్లలు.
ఆయన చిరంజీవి, నాగేంద్రబాబుల తమ్ముడు; రామ్ చరణ్, అల్లు అర్జున్లకు మేనమామ. పుస్తకాలు చదవడం ఆయన హవ్యాసం; మార్షల్ ఆర్ట్స్ సాధన కొనసాగిస్తారు.
బ్లాక్బస్టర్ స్టార్ నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ డిప్యూటీ చీఫ్ మినిస్టర్ వరకు పవన్ కల్యాణ్ ప్రయాణం తెలుగు ప్రజా జీవితంలో అత్యంత ప్రత్యేకమైనది - సినిమా, సేవ, రాజకీయాలు మూడింటిని కలిపిన కెరీర్.
పవన్ కల్యాణ్ వివరణాత్మక జీవిత చరిత్రను ఇంగ్లీషులో కూడా చదవవచ్చు: Pawan Kalyan Biography - TVT Bio
